ฟรีเว็บบอร์ด | สร้างเว็บบอร์ดฟรี | บันทึกหน้านี้ | 126994 เข้าชม | 1533 คะแนน | ให้คะแนน
หัวข้อกระทู้ แผนที่ความคิด (mind maps) ( อ่าน 10205 ครั้ง ) บันทึกหน้านี้

Post By : archara

รูปของสมาชิก archara
ระดับ : ผู้ดูแลเว็บบอร์ด
IP : 183.89.83.xxx
กระทู้ : 423 โพส
พลังน้ำใจ : 15
ออฟไลน์ ออฟไลน์
ค่าพลังชีวิต : 7.79%
HP member status
ค่าประสบการณ์ : 100%
member status

ข้อมูลสมาชิกของ
::: เมื่อ : อาทิตย์ 23 เดือน มกราคม ..2554 20:36:25 ::: กระทู้ : คะแนน ::: อ่านแล้ว : 10205 ครั้ง :::
Quote Topic Save Topic No Use Topic

  • เป็นเครื่องมือที่จะช่วยให้เราคิดและเรียนรู้ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ. ข้อความที่จะอ่านต่อไปนี้จะอธิบายให้เรารู้ว่า เราจะทำแผนที่ความคิดได้อย่างไร และในแต่ละส่วนที่นำเสนอในที่นี้จะเป็นประโยชน์ต่อการนำไปใช้ในการศึกษา, ในการเรียนรู้, ในการเขียนบทความ, ในการอ่าน, ในการฟังบรรยาย, ในการสัมมนา, และการประชุมเชิงปฏิบัติการต่างๆ ซึ่งหากได้มีการฝึกฝนจนชำนาญแล้ว เราจะพบว่า การทำแผนที่ความคิดจะเป็นประโยชน์แก่เรามาก



    How to do Mind Map : จะเริ่มต้นในการทำแผนที่ความคิดอย่างไร
    แผนที่ความคิด(Mind Mapping or Concept Mapping) เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับการจดบันทึกแก่นของไอเดียและความคิดใหม่ๆ รวมไปถึงการเชื่อมโยงไอเดียหรือความคิดต่างๆเข้าด้วยกัน เริ่มต้นด้วยการตั้งไอเดียหลักขึ้นมาที่กลางหน้ากระดาษ(แนวนอน-landscape) ก่อน แล้วบันทึกไอเดียต่างๆกระจายออกเป็นกิ่งๆ รายรอบออกจากศูนย์กลางของไอเดียหลักที่กลางหน้ากระดาษนั้น

    ดังนั้น กฎข้อแรกก็คือ การโฟกัสลงไปที่ไอเดียต่างๆที่เป็นกุญแจสำคัญ โดยการจดลงไปที่กลางหน้ากระดาษด้วยคำพูดของเราเอง, และต่อจากนั้นก็ขยายกิ่งก้านสาขาออกไป โดยแต่ละกิ่งก็มีไอเดียของกิ่งนั้น หลังจากที่ได้ทำเช่นนี้ไปจนมากพอแล้วในขั้นต้น จากนั้นก็ตรวจตราดูไอเดียต่างๆที่สัมพันธ์กัน เพื่อเชื่อมโยงไอเดียของแต่ละกิ่งที่เกี่ยวข้องกันเข้าหากัน. การกระทำเช่นนี้ เรากำลังวาดแผนที่ความรู้(ความคิด, ไอเดีย)ในลักษณะที่จะช่วยให้เราเข้าใจและโยงประเด็นสำคัญ รวมถึงจดจำข้อมูลใหม่ๆได้

     

    ก่อนที่เราจะเข้าไปลึกมากกว่านี้ เพื่อป้องกันความสับสน จึงขอให้ภาพทั้งหมดของเอกสารหรือบทความฉบับนี้ทั้งหมดก่อน เพื่อทำความเข้าใจและเห็นภาพกว้างโดยรวมทั้งหมด


    1. การเริ่มต้นในการทำแผนที่ความคิด
    1.1 Look for relationships (การค้นหาความสัมพันธ์)
    1.2 Draw quickly on unlined paper without pausing, judging or editing (เขียนอย่างรวดเร็วลงบนกระดาษโดยไม่หยุดหรือสะดุด, โดยไม่ต้องมีการตัดสินใจ หรือเรียบเรียง)
    1.3 Use Capitals (ใช้ตัวอักษรตัวใหญ่หรือตัวหนากว่าปกติ)
    1.4 Put Main idea in the center (วางไอเดียหลักเอาไว้ตรงกลางหน้ากระดาษ)
    1.5 Leave lots of space (ปล่อยเนื้อที่ว่างกระดาษเอาไว้มากๆ)

    2. การใช้ประโยชน์เกี่ยวกับแผนที่ความคิดในด้านต่างๆ
    2.1 การนำเอาวิธีการทำแผนที่ความคิดไปใช้กับการเตรียมเขียนบทความหรือความเรียงต่างๆ(Essay Preparation)
    2.2 การนำเอาวิธีการทำแผนที่ความคิดไปใช้กับการอ่านเพื่อทำความเข้าใจ (understand your reading)
    2.3 การนำเอาวิธีการทำแผนที่ความคิดไปใช้ในบันทึกคำบรรยาย, การสัมมนา, การประชุมเชิงปฏิบัติการ และการเรียนการสอน (Lectures, Seminars, Workshops and Tutorials)

    3. Brainstorming : ปฏิบัติการพายุสมอง

    4. Mind Mapping (2) : แผนที่ความคิด
    4.1 What is a mind map ? (แผนที่ความคิดคืออะไร?)
    4.2 What can you do with a mind map (เราจะทำแผนที่ความคิดขึ้นมาได้อย่างไร?)
    4.3 Creative Writing & Report Writing (การนำแผนที่ความคิดไปใช้ในการเขียนรายงาน และข้อเขียนเชิงสร้างสรรค์)
    4.4 Studying the easy way (การศึกษาด้วยหนทางง่าย - ช่วยในการอ่านเรื่องยากๆ)
    4.5 Studying as a group (การศึกษาในลักษณะกลุ่ม)
    4.6 Meeting & Think Tanks (การพบปะกันเพื่อระดมความคิด และ การสร้างถังความคิด)
    4.7 Giving a Talk (การเตรียมพูด)
    4.8 Some model of mind maps (ตัวอย่างบางอันเกี่ยวกับ แผนที่ความคิด)

    เริ่มเรื่อง
    1. การเริ่มต้นในการทำแผนที่ความคิดนั้น อาจเริ่มด้วยวิธีการดังต่อไปนี้
    1.1 Look for relationships (การค้นหาความสัมพันธ์)
    การเริ่มต้นทำแผนที่ความคิด เราควรจะต้องเตรียมกระดาษขึ้นมา 1 แผ่น โดยเขียนตามแนวนอนของหน้ากระดาษ(landscape) นอกจากนี้ ควรมีดินสอสี(หรือปากกาเมจิก)หลายๆสี เพื่อสะดวกต่อการสังเกตไอเดียต่างๆ ที่เราใช้ดินสอสีแต่ละสีบันทึกไอเดียแต่ละไอเดียของเราลงไป (ทั้งนี้เพื่อให้เรามองเห็นได้อย่างชัดเจนและโดยทันทีถึงความสัมพันธ์กันของ ไอเดีย และเพื่อลากเส้นเชื่อมที่โยงกับไอเดียที่สัมพันธ์กัน ภายหลังจากที่เราได้จดบันทึกความคิดลงไปจนเกือบเต็มหน้ากระดาษแล้ว)

    ใช้เส้น, สี, ลูกศร, กิ่งก้านที่แผ่ขยายออกไปจากศูนย์กลางไอเดีย หรือวิธีการอื่นๆ ที่จะแสดงถึงความสัมพันธ์ระหว่างไอเดียที่เกิดขึ้นมาบนแผนที่ความคิดของเรา. ความสัมพันธ์กันเหล่านี้จะมีความสำคัญต่อความเข้าใจข้อมูลใหม่ๆ หรือช่วยในการก่อรูปโครงสร้างแผนงานต่างๆขึ้นมา. ในการสร้างแผนที่ความคิด เราอาจใช้รูปประกอบที่เราเขียนขึ้นมาเองเป็นสัญลักษณ์ก็ได้ ซึ่งจะช่วยให้เรามองเห็น และสร้างความเชื่อโยงทางความหมายระหว่างไอเดียต่างๆ ซึ่งจะช่วยให้เราได้ระลึกถึงมันและเข้าใจมัน

    1.2 Draw quickly on unlined paper without pausing, judging or editing (เขียนอย่างรวดเร็วลงบนกระดาษโดยไม่หยุดหรือสะดุด, ไม่มีการตัดสินใจ หรือเรียบเรียง)
    ในกระบวนการเกี่ยวกับการใช้ความคิดทั่วๆไป เรามักจะคิดถึงอะไรในลักษณะที่เรียงลำดับกันไปในเชิงเส้น(linear thinking) แต่การทำแผนที่ความคิดนั้น จะต้องคิดอย่างสร้างสรรค์ และคิดในวิธีการที่ไม่ต้องเรียงลำดับกันไปในเชิงเส้น(non-linear manner) เราจะต้องปล่อยให้ไอเดียหรือความคิดพรั่งพรูออกมา โดยไม่ต้องคำนึงถึงว่ามันแปลกประหลาด ปล่อยให้มันเป็นไปอย่างอิสระโดยไม่ต้องมาคอยตรวจตราดูหรือเรียบเรียงมันแต่ อย่างใด ทั้งนี้เพราะเรามีเวลามากมายเหลือเกินที่จะแก้ไขปรับปรุงข้อมูลต่างๆเหล่า นี้ภายหลัง. แต่ ณ ขั้นตอนแรกนี้ มันเป็นเรื่องที่สำคัญที่จะเก็บเอาความเป็นไปได้ทั้งหมด จดลงไปบนแผนที่ความคิด. ซึ่งบางครั้ง หนึ่งในความเป็นไปได้ที่คลุมเครือเหล่านั้น อาจกลายเป็นกุญแจสำคัญต่อความรู้ของเราเกี่ยวกับหัวข้อต่างๆ หรือการแก้ปัญหาที่มีอยู่


    1.3 Use Capitals (ใช้ตัวอักษรตัวใหญ่หรือตัวหนากว่าปกติ)
    สำหรับหัวข้อกลางหน้ากระดาษที่เราทำแผนที่ความคิด และไอเดียสำคัญ(key point)ของแต่ละกิ่งที่กระจายออกไปจากศูนย์กลางคล้ายรัศมีของดวงอาทิตย์ แต่ละกิ่งนี้ให้ใช้อักษรตัวหนา เพราะจะง่ายต่อการสังเกตภายหลัง. อย่างไรก็ตาม เราอาจจะต้องเขียนอะไรลงไปเพื่อเป็นการขยายความ มีบางคนที่กระทำเช่นนี้เมื่อเขาได้กลับมาดูแผนที่ความคิดของตนเองอีกครั้ง

    1.4 Put Main idea in the center (วางไอเดียหลักเอาไว้ตรงกลางหน้ากระดาษ)
    คนส่วนใหญ่ จะวางกระดาษตามแนวนอน(landscape) ในการเขียนแผนที่ความคิด เพราะในเชิงจิตวิทยา กระดาษตามแนวนอนจะให้ความรู้สึกผ่อนคลายกว่าแนวตั้ง และไม่รู้สึกว่าถูกบีบด้วยความแคบของเนื้อที่กระดาษ. จากนั้นก็บันทึกไอเดียหลักหรือหัวข้อที่เราจะทำแผนที่ลงไปตรงกลางหน้ากระดาษ การทำเช่นนี้ จะช่วยให้เรามีพื้นที่ว่างมากมายอยู่รอบๆเพื่อจะขยายกิ่งก้านไอเดียที่เกิด จากศูนย์กลางต่อๆมาได้อย่างสะดวก แผ่ไปได้ทุกทิศทาง

    1.5 Leave lots of space (ปล่อยเนื้อที่ว่างกระดาษเอาไว้มากๆ)
    แผนที่ความคิดที่มีประโยชน์เป็นจำนวนมาก ส่วนใหญ่แล้วจะได้รับการเพิ่มเติมไอเดียหรือความคิดลงไปภายหลังหลายๆครั้งใน แต่ละโอกาส. หลังจากการเขียนแผนที่ความคิดขึ้นมาครั้งแรกแล้ว เราอาจต้องหวนกลังไปหามันอีก ทั้งนี้เพราะ เราเกิดความคิดเพิ่มเติมขึ้นมาโดยบังเอิญ หรือไปสะดุดอะไรเข้าแล้วนึกถึงมันขึ้นมาได้ เราจึงอยากจะไปเพิ่มเติมหรือขยายแผนที่. ด้วยเหตุผลนี้ จึงเป็นความคิดที่ดีที่เราจะปล่อยให้มีพื้นที่ว่างมากๆ เพื่อสะดวกแก่การเพิ่มเติมเสริมแต่งในภายหลัง

    2. การใช้ประโยชน์เกี่ยวกับแผนที่ความคิดในด้านต่างๆ
    การทำแผนที่ความคิดนั้น สามารถทำขึ้นมาเพื่อใช้ประโยชน์ได้หลายด้านด้วยกัน และนอกจากประโยชน์ที่จะอ่านต่อไปนี้แล้ว เราอาจนำไปประยุกต์กับการวางแผนกิจกรรมใดๆก็ตาม ที่เราคิดฝันจะทำได้ในทุกๆด้าน แต่สำหรับที่จะกล่าวต่อไปนี้ คือตัวอย่างการนำเอาแผนที่ความคิดไปใช้ประโยชน์ในด้านการศึกษาเป็นหลัก

    2.1 การนำเอาวิธีการทำแผนที่ความคิดไปใช้กับการเตรียมบทความหรือความเรียงต่างๆ(Essay Preparation)
    แผนที่ความคิด สามารถที่จะช่วยเราได้ ตั้งแต่ขั้นเริ่มต้นสำหรับการเตรียมเขียนบทความขึ้นมาเลยทีเดียว โดยการสรุปสิ่งที่เราวิจัยและเตรียมที่จะเสนอด้วยแผนที่ ทั้งนี้เพื่อให้เราเห็นภาพของแง่มุมต่างๆทั้งหมด และคำถามหรือปัญหาต่างๆ. ต่อจากนั้น เราก็สามารถที่จะเคลื่อนจากความคิดที่ไม่เป็นเส้นตรงในแผนที่(non-linear mind map)ไปสู่โครงสร้างที่ชัดเจนขึ้น สำหรับการวางแผนการเขียนบทความหรืองานวิจัยของเรา

    2.1.1 Housekeeping (บ้านวางแผน)
    จะเป็นประโยชน์มากที่จะวาง"แผนที่ความคิด"ลงไปในส่วนนี้ด้วยรายละเอียดต่างๆ อย่างเช่น
    -การประเมินถึงมาตรฐานและน้ำหนักของข้อมูลต่างๆ
    - วันเวลาที่กำหนดนัด
    - ตารางเวลา
    - และความจำเป็นอื่นๆ ฯลฯ

    2.1.2 Prior Knowledge (ความรู้ที่มีอยู่ก่อน)
    เราควรจะวาง"แผนที่ความคิด"เกี่ยวกับสิ่งที่เรารู้แล้วทั้งหมดเกี่ยวกับคำ ถามหรือปัญหาในบทความลงในหน้ากระดาษก่อน. ความรู้อันนี้อาจมาจากประสบการณ์ส่วนตัว, การฟังบรรยาย, การอ่าน หรือจากต้นตออื่น. เราจะรู้สึกประหลาดใจเกี่ยวกับส่วนนี้ของแผนที่ความคิด ซึ่งมันได้แตกกิ่งก้านออกไปอย่างกว้างขวางมาก

    2.1.3 Possible topics to be covered (หัวข้อต่างๆที่เป็นไปได้ที่จะครอบคลุม)
    บทความส่วนใหญ่จะเกี่ยวข้องกับการจัดการกับหัวข้อต่างๆ ซึ่งหัวข้อเหล่านั้นยังคงเป็นปัญหาอยู่หรือต้องแก้ไข. บันทึกหัวข้อความเป็นไปได้เหล่านี้ลงไปทั้งหมด แต่อย่างไรก็ตาม เราอาจไม่มีเวลาพอหรือเนื้อที่กระดาษมากพอที่จะตอบปัญหาหัวข้อเหล่านั้นได้ ทั้งหมด ดังนั้นใส่มันลงไปก่อน และพยายามค้นหาความสัมพันธ์สอดคล้องกันของมัน และจากนั้น ค้นหาจุดเริ่มต้นที่พิเศษในการเปิดเรื่องเพื่อสร้างความสนใจ และเชื่อมโยงประเด็นต่างๆให้เข้ากัน

    2.1.4 Areas to research (ขอบเขตพื้นที่ที่จะทำวิจัย)
    ขอบเขตที่จะวิจัยอาจได้รับการนำเสนอขึ้นมาโดยหัวข้อที่เป็นไปได้ และจากตรงนี้ แผนที่ความคิดของเราจะนำเราไปยังต้นตอข้อมูลอันหลากหลายของความรู้ ซึ่งเราจะติดตามมันไปเพื่อนำมาใช้ประโยชน์. บ่อยทีเดียว เราจะต้องเลือกพวกมันอย่างระมัดระวัง ซึ่งขอบเขตเหล่านั้นจะต้องมีผลดี และสอดคล้องกับการวิจัย

    2.1.5 Alternative approaches (ทางเลือกใหม่ๆในการเข้าถึง)
    หนึ่งในสิ่งที่มีพลังของ"แผนที่ความคิด"ก็คือ มันเป็นเครื่องมือที่สนับสนุนการใช้ความคิดสร้างสรรค์ และบ่อยครั้ง มันเป็นการแก้ปัญหาในเชิงสร้างสรรค์สำหรับอุปสรรคต่างๆ. ให้เรามองหาหนทางเลือกต่างๆเสมอๆ และสำหรับในที่นี้ก็คือ มองหาทางเลือกของคำถามหรือปัญหาของความเรียงของเรา และเตรียมตัวเป็นนักวิจัยหรือนักเขียนเชิงวิพากษ์คนหนึ่ง ผู้ซึ่งกำลังตระเตรียมที่จะออกไปนอกขอบเขตความรู้ปกติ

    2.2 การนำเอาวิธีการทำแผนที่ความคิดไปใช้กับการอ่านเพื่อทำความเข้าใจ (understand your reading)
    แผนที่ความคิด สามารถช่วยให้เราเข้าใจและจดจำประเด็นสำคัญของการอ่านหนังสือของเราได้ และข้อแนะนำวิธีการ 5 ขั้นตอนดังต่อไปนี้ ในการสร้าง"แผนที่ความคิด"ขึ้นมา จะช่วยให้เราสรุปงานที่เรากำลังอ่านอยู่ได้ และเข้าใจความซับซ้อนเชื่อมโยงกันของมัน

    2.2.1 Skim (กวาดตามอง)
    แรกสุด ให้เราอ่านบทคัดย่อ, คำนำ, ข้อสรุป, หัวข้อสำคัญ หรือหัวข้อในแต่ละบทก่อน. จากนั้นให้เรากวาดดูหนังสือเล่มนั้น โดยสังเกต บรรดาภาพ, แผนผัง, หรือภาพประกอบในลักษณะอื่นๆ รวมไปถึงแผนภาพสถิติต่างๆ. การทำเช่นนี้ จะทำให้เราเห็นภาพรวมของสิ่งที่เราจะอ่านเกี่ยวกับหนังสือเล่มนั้น. ใส่มันลงไปในบริบท และการทำเช่นนั้นอาจให้ร่องรอยบางอย่างกับเราเกี่ยวกับว่า ตรงไหนบ้างที่ส่วนซึ่งมีความสัมพันธ์กัน หรือสอดคล้องกันตั้งอยู่

    2.2.2 Read (อ่าน)
    ให้นั่งอ่านบทความเรื่องหนึ่ง (หรืออ่านมันทุกส่วน/ทุกบท ถ้าหากว่ามันเป็นหนังสือเล่มหนึ่ง) และลองตรวจดูส่วนต่างๆที่คุณไม่ค่อยแน่ใจมันเท่าไรนัก

    2.2.3 Mind map (ทำแผนที่ความคิด)
    มันเป็นสิ่งที่สำคัญที่จะต้องทำ แผนที่ความคิด จากความทรงจำ ณ ขั้นตอนนี้ โดยไม่ต้องปรึกษาหารือ หรือย้อนกลับไปดูต้นตอใดๆของข้อมูล

    2.2.4 Study (ศึกษา)
    แผนที่ความคิด ที่เราเพิ่งเขียนขึ้นมาจะมีค่าอย่างยิ่ง ดังที่มันจะแสดงให้เห็นทั้งขอบเขตความรู้ที่คุณเข้าใจ และสิ่งที่คุณยังไม่ค่อยแน่ใจ. ลองศึกษาแผนที่ความคิดของเราเพื่อค้นหาช่องว่างต่างๆในความรู้ และอ้างอิงกลับไปยังต้นตอเนื้อหา เพื่อเติมเต็มช่องต่างๆว่างเหล่านี้.

    2.2.5 Personalize (ทำให้เป็นความรู้ส่วนตัวของเรา)
    ใช้สีที่แตกต่างกันหรือสัญลักษณ์, เพิ่มเติมความคิดเห็นหรือคำวิจารณ์รวมทั้งคำถามต่างๆของเราเองลงไปในแผนที่ ความคิด. โยงคำถามหรือข้อสงสัยที่มีความสัมพันธ์กัน, ความเกี่ยวโยงกัน, ทางเลือกต่างๆ, ความมีประโยชน์, ความชัดเจนแจ่มแจ้ง, สำหรับประสบการณ์ส่วนตัว เราสามารถที่จะนำมาพิจารณาได้ทั้งหมด ณ ขั้นตอนนี้. ด้วยขั้นตอนการทำให้เป็นส่วนตัวของเรา แผนที่ความคิดของเราก็จะเริ่มช่วยเหลือเราได้จริงๆในการเรียนรู้. เคล็ดลับตอนนี้ จะต้องพูดถึงคำถามหรือข้อสงสัยเหล่านั้นทั้งหมดที่เราได้ยกขึ้นมา และหวนกลับไปสู่แผนที่ความคิดความคิดของเราด้วยคำตอบต่างๆ

    2.3 การนำเอาวิธีการทำแผนที่ความคิดไปใช้ในการฟังบรรยาย, สัมมนา, การประชุมปฏิบัติการ และการเรียนการสอน (Lectures, Seminars, Workshops and Tutorials)
    คนหลายคนพบว่า มันเป็นประโยชน์ที่จะสร้างแผนที่ความคิดขึ้นมาสำหรับกิจกรรมต่างๆ หรือการประชุมหลายๆชนิด ที่ที่ข้อมูลใหม่ๆได้ถูกนำเสนอออกมา. ในส่วนของขั้นตอนหรือวิธีปฏิบัติการในการทำแผนที่ความคิดขึ้นมานั้นมีดังนี้

    2.3.1 Adds structure (เพิ่มโครงสร้าง)
    ทั้งหมดของยุทธศาสตร์การสอนเหล่านี้สามารถที่จะได้รับการมาทำให้มีลักษณะ ปลายเปิด และการไหลเลื่อนได้อย่างอิสระ. แผนที่ความคิด สามารถช่วยให้เราบันทึกหรือเก็บข้อมูลในรูปของโครงสร้างที่เหมาะสมกับสไตล์ การเรียนรู้ของเรา และมีความหมายบางอย่างสำหรับเรา

    ในการฟังการบรรยาย หรือประชุมเชิงปฏิบัติการ ข้อมูลหรือเนื้อหาต่างๆที่ได้รับ อาจประดังเข้ามาหาเราอย่างห่ากระสุนและเป็นไปอย่างรวดเร็ว แต่"แผนที่ความคิด"จะทำให้เราสามารถจัดวางข้อมูลลงที่เราต้องการมัน และสร้างความเชื่อมโยงที่สัมพันธ์กันขึ้นมาได้อย่างเหมาะสม

    2.3.2 Helps review (ช่วยในการทบทวน)
    การเปิดพื้นที่ให้เหลือเนื้อที่ไว้มากๆของแผนที่ความคิด จะทำให้เราสามารถเพิ่มเติมความคิดหรือไอเดียต่างๆลงไปได้ ในการย้อนกลับมาทบทวนมันอีกครั้ง หลังจากกิจกรรมหรือการประชุมนั้นได้ผ่านไปแล้ว. ในการกลับมาทบทวนนั้น เราสามารถที่จะให้ความสนใจในพื้นที่ที่สำคัญ, ช่องว่างต่างๆในความเข้าใจของเรา และตั้งคำถามที่สิ่งที่ถูกกล่าวถึง

    คนบางคนพบว่ามันยากที่จะไปพิจารณากับ แผนที่ความคิด ในช่วงระหว่างที่มีการบรรยาย ด้วยเหตุนี้จึงใช้วิธีการบันทึกกันตามวิธีการปกติในการฟังบรรยาย. หลังจากนั้นจึงได้ทำ"แผนที่ความคิด"ขึ้นมา เมื่อย้อนทวนกลับไปดูบันทึกคำบรรยายดังกล่าว

    2.3.3 Suits repeated reviews (การทบทวนซ้ำๆ)
    โดยการย้อนกลับไปดู แผนที่ความคิด ของเราอยู่อย่างต่อเนื่องเกี่ยวกับกิจกรรมเหล่านี้ เราสามารถที่จะใช้พื้นที่ว่างเปล่าเพื่อเพิ่มเติมข้อมูลใหม่ๆใส่ลงไป และเพื่อขยายความเข้าใจของเราเกี่ยวกับงานที่ครอบคลุมกิจกรรมนั้นๆได้

    2.3.4 Better recall (ช่วยให้นึกถึงได้ดีกว่า)
    โดยการมีข้อมูลทั้งหมดที่ครอบคลุมกิจกรรมที่เราได้มีส่วนเข้าร่วมในแผนที่ ความคิด คนหลายคนพบว่า การทำเช่นนี้ได้ช่วยให้พวกเขาจดจำสิ่งที่ได้รับการพูดถึง หรือถูกครอบคลุมถึงได้

    2.3.5 Prompts question (พรักพร้อมคำถาม)
    เราควรจะตั้งคำถามบางคำถามขึ้นมาเกี่ยวกับข้อมูลที่เราได้รับ ใน"แผนที่ความคิด"ของเรา. คำถามเหล่านี้จะต้องได้รับการกระทำไปตามเรื่องที่จะมีความสำคัญต่อการพัฒนา ชุดของสัญลักษณ์ของเราเองบนแผนที่ และทำให้มันพรักพร้อมมีคำตอบในเกือบทุกๆด้าน เท่าที่จะเป็นไปได้

    2.3.6 Helps Exam preparation (ช่วยในการเตรียมตัวสอบ)
    จินตนาการว่ามันจะเป็นประโยชน์อย่างไร ถ้าเผื่อว่าเรามี"แผนที่ความคิด"ชุดหนึ่งสำหรับการได้ฟังการบรรยายในแต่ละ ครั้งของแต่ละวิชา. แผนที่ความคิดเหล่านี้จะแสดงให้เราเห็นขอบเขตหรือพื้นที่ต่างๆ ซึ่งเราต้องประสบกับความยุ่งยาก และการตามข้อมูลที่เราเพิ่มเติมเข้าไป เพื่อที่จะสร้างความกระจ่างให้กับปัญหาต่างๆเหล่านี้. เรายังสามารถที่จะสร้าง แผนที่ความคิด ขึ้นมาฉบับหนึ่งเกี่ยวกับเนื้อหาวิชาทั้งหมดก่อนการสอบ และนี่จะช่วยให้เราจำแนกแยกแยะแนวเรื่องหลักๆ และความเป็นไปได้ของคำถามในข้อสอบได้

    สรุป : สมองของมนุษย์เรานั้นแตกต่างอย่างมากจากคอมพิวเตอร์ ขณะที่คอมพิวเตอร์ทำงานในแบบของเส้นตรง สมองของมนุษย์ทำงานแบบสหสัมพันธ์ ซึ่งไม่เป็นไปในลักษณะเชิงเส้นมากนัก - กล่าวคือ มันมีการเปรียบเทียบ, ผสมรวมตัวกัน, และสังเคราะห์ข้อมูลดังที่มันเป็น. ความสัมพันธ์เชื่อมโยงแสดงบทบาทเด่นอันหนึ่งในเกือบทุกๆหน้าที่ในการใช้ความ คิด และแม้แต่ในคำพูดในตัวของมันเอง ก็ไม่มีการยกเว้น. คำโดดๆทุกๆคำ และไอเดียมีการเชื่อมโยงมากมายเกาะเกี่ยวกับไอเดียอื่นๆและแนวความคิดต่างๆ.

    แผนที่ความคิดต่างๆ คือการเริ่มต้นทำหน้าที่เป็นตัวแทนโครงสร้างความจำ. เมื่อ แผนที่ความคิดได้ถูกวาดหรือบันทึกลงไป มันก็ไม่ค่อยจำเป็นที่จะต้องถูกอ้างถึงอีกครั้ง เพราะแผนที่ความคิดจะช่วยรวบรวมข้อมูลต่างๆเอาไว้. เนื่องจากว่ามันมีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกันเป็นจำนวนมากที่ต้องไปเกี่ยวข้อง ดังนั้นมันจึงสามารถที่จะสร้างสรรค์ได้อย่างแท้จริง มันมีแนวโน้มที่จะก่อให้เกิดไอเดียใหม่ๆและความสัมพันธ์กันใหม่ๆที่ไม่เคย คิดถึงมาก่อน ทุกๆเครื่องหมายที่อยู่ในแผนที่นั้นคือ สิ่งที่จะยังให้เกิดผลลัพธ์ตามมา กล่าวคือ มันจะเป็นศูนย์กลางของแผนที่อีกฉบับหนึ่ง

    ศักยภาพในเชิงสร้างสรรค์ของ"แผนที่ความ คิด" เป็นประโยชน์ในกิจกรรมของการระดมสมอง. คุณเพียงแต่ต้องเริ่มต้นด้วยพื้นฐานของปัญหาเอาไว้ที่ตรงกลาง และสร้างความสัมพันธ์เชื่อมโยงและก่อเกิดไอเดียต่างๆจากมัน เพื่อที่จะไปถึงวิธีการหรือการเข้าถึงปัญหาที่เป็นไปได้และแตกต่างจำนวนมาก. โดยการนำเสนอความคิดและการรับรู้ของคุณลงในพื้นที่ว่าง และโดยการใช้สีและรูปภาพ, การมองเห็นได้ดีกว่าและความเชื่อมโยงใหม่ๆสามารถถูกทำขึ้นมาให้เห็นได้

    แผนที่ความคิด คือหนทางหนึ่งของตัวแทนความคิดที่มีความเชื่อมโยงกันต่างๆของสัญลักษณ์ มากกว่าคำหรือตัวอักษรที่ไม่พึงประสงค์ ซึ่งบางทีดูแล้วมันคล้ายๆกับตัวหนอนที่เรียงๆกัน(ยากจะสังเกตได้ในทันทีว่า หมายถึงอะไร). ความคิดที่ได้รับการสร้างขึ้นเป็นรูปหรือสัญลักษณ์ เราจะมองเห็นถึงความสัมพันธ์เชื่อมโยงของมันได้เกือบจะในทันที และแผนที่ก็ยอมให้เราเขียนไอเดียต่างๆได้รวดเร็วกว่าที่จะแสดงมันออกมาเพียง การใช้คำหรือวลี

    3. Brainstorming : ปฏิบัติการพายุสมอง
    ศัพท์คำว่า"Brainstorming" เป็นคำที่ค่อนข้างคุ้นเคยกันทั่วไปแล้วในภาษาอังกฤษ เช่นเดียวกับคำว่า"การระดมสมอง"ในภาษาไทยที่เรารู้จักกันทั่วไป แต่คำว่า"ปฏิบัติการพายุสมอง"เป็นคำที่คิดขึ้นมาเล่นๆตามรูปศัพท์ เพื่อเรียกร้องความสนใจ(spectacular) ในเชิงความคิดสร้างสรรค์.

    พื้นฐานการระดมสมองคือ ไอเดียที่ก่อเกิดขึ้นมาอันหนี่งในสถานการณ์ที่เรามารวมกันเป็นกลุ่มบนพื้น ฐานหลักการของการไม่ตัดสินชั่วคราว(suspending judgement - หยุดพักการตัดสินชั่วคราว) - มันเป็นหลักการหนึ่งซึ่ง การวิจัยทางวิทยาศาสตร์ได้พิสูจน์แล้วว่าเป็นความพยายามที่มีประสิทธิผล อย่างมากทั้งในด้านส่วนตัวและกลุ่ม. "ช่วงตอนของการให้กำเนิดความคิด"(generation phase) ได้ถูกแยกออกจาก "ช่วงตอนของการตัดสินความคิด"(judgement phase of thinking).

    ดังนั้น หลักการที่ต้องตระหนักในที่นี้เกี่ยวกับปฏิบัติการพายุสมองคือ
    - Suspending Judgement (แขวนลอยการตัดสินเอาไว้ก่อน อย่าเพิ่งพิพากษาว่าใช้ได้หรือไม่ได้)
    - การระดมสมอง เป็นขั้นตอนของการให้กำเนิดความคิด (generation phase)

    ในหนังสือของ Michael Morgan เรื่อง Creative Workforce Innovation (นวัตกรรมเกี่ยวกับปฏิบัติการเชิงสร้างสรรค์) เขาได้ให้ข้อแนะนำต่างๆดังต่อไปนี้:
    การระดมสมอง คือ กระบวนการอันหนึ่งที่ทำงานได้ดีที่สุดในรูปกลุ่มคน เมื่อเราได้ดำเนินการตามกฎเกณฑ์ 4 ประการดังต่อไปนี้

    1. การนิยามหรือกำหนดขอบเขตของปัญหาได้อย่างชัดเจน
    2. ให้ใครบางคนจดบันทึกไอเดียต่างๆทั้งหมดที่กลุ่มทำให้เกิดขึ้นมาลงไป(บนกระดาน)
    3. มีกลุ่มคนจำนวนหนึ่งที่พอเหมาะ
    4. ให้ใครสักคนดูแลรับผิดชอบ ที่จะช่วยผลักดันหรือบีบคั้นให้สิ่งต่อไปนี้ดำเนินไป

    4.1 อย่าเพิ่งตัดสินไอเดียต่างๆที่เกิดขึ้นมา ให้แขวนลอยการตัดสินไว้ก่อน(suspending judgement)
    4.2 ไอเดียทุกอย่างต้องได้รับการยอมรับและบันทึกลงไป(every idea is accepted and record)
    4.3 สนับสนุนให้ผู้คนสร้างไอเดียขึ้นมาจากไอเดียต่างๆของคนอื่น(encourage people build on the ideas of others) หรือคิดอย่างลื่นไหลต่อจากไอเดียของคนอื่น โดยไม่ไปสะกัดกั้น
    4.4 สนับสนุนไอเดียที่แปลกๆ และยอมเปิดทางให้กับไอเดียเหล่านั้น(encourage way-out and odd ideas)

    ในการสร้างสรรค์ที่เอาจริงเอาจัง, Edward de Bono ได้อธิบายถึงการระดมสมองว่า เป็นวิธีการแบบจารีตอันหนึ่งในการใช้ความคิดสร้างสรรค์อย่างรอบคอบสุขุม โดยผลที่ตามมา ผู้คนที่ใช้ความคิดสร้างสรรค์ สามารถกระทำเช่นนั้นได้ในกลุ่มคนต่างๆ. ทั้งหมดของไอเดียเกี่ยวกับการระดมสมองก็คือ ข้อสังเกต หรือข้อคิดเห็นของคนอื่นๆที่เกิดขึ้น มันจะมาช่วยกระตุ้นหรือปลุกเร้าไอเดียของตัวเราในลักษณะของปฏิกริยาลูกโซ่ ของไอเดีย(a sort of chain reaction of ideas).

    อันที่จริง กลุ่มคนไม่ใช่ความจำเป็นทั้งหมดสำหรับความคิดสร้างสรรค์ที่รอบคอบสุขุม, และความคิดสร้างสรรค์ที่จริงจัง(serious Creativity) ได้อธิบายถึงเทคนิคต่างๆสำหรับการที่ปัจเจกบุคคลที่จะใช้มันในการสร้างไอ เดียต่างๆขึ้นมา. ในกลุ่มคน เราจะต้องฟังคนอื่น และเราอาจใช้เวลาทวนหรือย้ำไอเดียของเราเอง เพื่อคนในกลุ่มจะได้ให้ความสนใจอย่างเต็มที่. ความคิดในฐานะกลุ่มที่ใช้การระดมสมอง สามารถที่จะผลิตไอเดียขึ้นมาได้, แต่ความคิดของปัจเจกใช้เทคนิคต่างๆ อย่างเช่น ที่ได้รับการอธิบายเหล่านั้นโดย de Bono ก็ควรที่จะได้รับการนำมาใช้เช่นกัน.

    De Bono เชื่อว่า จะเป็นการดีกว่า ที่ปัจเจกบุคคลทั้งหลายจะให้กำเนิดไอเดียต่างๆขึ้นมาและเป็นไปในทิศทางที่สด ใหม่ไม่ซ้ำกัน. เมื่อไอเดียอันนั้นได้ถือกำเนิดขึ้นมาแล้ว กลุ่มอาจจะดีกว่าตรงที่สามารถช่วยพัฒนาไอเดียดังกล่าว และปฏิบัติการกับไอเดียนั้นๆไปในหลายๆทิศทางได้ดีกว่าผู้ให้กำเนิดมันขึ้นมา

    สำหรับปฏิบัติการระดมสมองอันนี้ เราอาจนำไปประยุกต์ใช้กับ"แผนที่ความคิด" โดย"แผนที่ความคิด"จะทำหน้าที่บันทึกไอเดียของคนในกลุ่มลงไป ซึ่งจะทำให้เราเห็นความคิดใหม่ๆสดๆอย่างหลากหลาย และมองความเชื่อมโยงของมัน พร้อมทั้งช่วยกันหาทางเพิ่มเติมไอเดียเหล่านั้น. ในกรณีที่เป็นเรื่องของการแก้ปัญหาหรือหาทางออกให้กับเรื่องบางเรื่อง หลังจากที่ทุกคนเสนอปัญหาและทางออกของตนแล้วลงในแผนที่ กลุ่มอาจมองเห็นประเด็นอะไรใหม่ๆขึ้นมาได้โดยไม่คาดฝัน (การทำเช่นนี้ ควรทำไปในลักษณะผ่อนคลาย หรือทีเล่นทีจริง อันเป็นการปล่อยให้สมองซีกขวาสามารถปรากฎตัวออกมาได้)

    4. Mind Mapping (2) : แผนที่ความคิด
    [หมายเหตุ] เพื่อให้นักศึกษา และผู้อ่านได้รับข้อมูลกันอย่างสมบูรณ์ จึงแยกข้อมูลเรื่องที่ดูเหมือนจะซ้ำกับที่กล่าวมาแล้วตั้งแต่ต้นเกี่ยวกับ "แผนที่ความคิด" ในอีก version หนึ่งออกมา ตามข้อมูลซึ่งเขียนขึ้นมาจากคนละคน และค้นมาจาก website คนละที่ แทนที่จะสังเคราะห์เนื้อหาไปรวมกันไว้ในเรื่องเดียวกัน. ดังนั้นจึงนำมาต่อท้ายในบทความนี้ โดยตั้งเป็นหัวข้อที่ 4 ชื่อเรื่องว่า "แผนที่ความคิด (2)"

    4.1 What is a mind map ?
    หลักการของ"แผนที่ความคิด" ประกอบด้วย "คำหลัก"ที่เป็นแกนกลาง(central word) หรือแนวความคิด(concept), ซึ่งรายรอบคำหลักนั้น เราจะบันทึกไอเดียหลักๆ(main ideas) 5-10 ไอเดียที่มีความสัมพันธ์กับคำหลักหรือแนวความคิดตรงกลาง. ถัดมา เราจะปฏิบัติการกับคำลูก(child words)(main ideas)พวกนั้นต่อมา คือ ในแต่ละคำลูกหรือไอเดียหลักที่ไปโยงกับแกนกลาง เราจะสร้างไอเดียที่สัมพันธ์กับมันขึ้นมาอีก 5-10 ไอเดีย.

    ด้วยวิธีการเช่นนี้ ไอเดียที่สัมพันธ์กันจำนวนหนึ่ง สามารถที่จะได้รับการสร้างขึ้นมาอย่างรวดเร็ว โดยไม่ต้องใช้ความพยายามทางความคิดจริงๆจังๆ (เน้นในที่นี้ คือ ให้มีลักษณะเป็นการเล่น เพราะการเล่นจะทำให้เราจินตนาการได้กว้างไกล และไปพ้นจากโลกของเหตุผล. จาการเล่นนี้ จะทำให้เราเกิดไอเดียใหม่สดขึ้นมาได้สะดวก).

    4.2 What can you do with a mind map
    การบันทึก (note taking) สำหรับวิธีการบันทึก"แผนที่ความคิด" มีประโยชน์หลายหลากเหนือกว่าระบบอื่นๆ

    - คุณสามารถที่จะวางไอเดียใหม่ๆแต่ละอันลงในที่ทางที่เหมาะสม, โดยไม่ต้องคำนึงถึงระเบียบของการนำเสนอ
    - สนับสนุนให้มีการลดทอนแต่ละแนวคิดลงมาเหลือเพียงคำสั้นๆ
    - ผลรวมของ"แผนที่ความคิด"สามารถมองเห็นได้ด้วยตา และได้รับการจดจำโดยความทรงจำด้วยสายตา(visual memory) ซึ่งจะถูกแสดงหรือโชว์ออกมาเกือบจะสมบูรณ์

    4.3 Creative Writing & Report Writing
    แผนที่ความคิด จะยอมให้คุณผลิตไอเดียต่างๆจำนวนมากขึ้นมาอย่างรวดเร็วและไร้ขีดจำกัด, ในเวลาเดียวกัน ก็รวบรวมมันโดยวางแต่ละไอเดียต่อๆกันกับสิ่งที่มันถูกนำไปเกี่ยวโยงด้วย. อันนี้ได้สร้างเครื่องมือที่มีพลังอันหนึ่งขึ้นมาสำหรับงานเขียนในเชิงสร้าง สรรค์(creative writing) หรืองานเขียนรายงาน(report writing) ที่ซึ่งมันเป็นสิ่งสำคัญต่อการบันทึกไอเดียทั้งหมดของคุณลงไปเป็นอันดับแรก. ต่อจากนั้น จะเป็นเรื่องซึ

กระทู้ บทความ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ อื่น ๆ


ฟรีเว็บบอร์ด โดย ICHAT เว็บไซต์ให้บริการสร้างเว็บบอร์ด ฟอรั่ม กระดานสนทนา กระดานถามตอบ กระดานบอร์ด เว็บไซต์รุ่น เว็บไซต์ส่วนตัว ที่เป็นมากกว่าคำว่า FREE !!
เวลาบน Server : พฤหัสบดี 2 เดือน ตุลาคม 2557 09:20:04 ; โหลดหน้านี้ : 0.0193 วินาที แต่งรูปจีนโดยโปรแกรมจีน